Home Tin tức - Sự kiện Tin tức - Sự kiện Khai quật lần thứ 2 di tích Đầu Vè
Thứ bảy, 30-05-2020   
     
Khai quật lần thứ 2 di tích Đầu Vè
+ Khai quật lần thứ 2 di tích Đầu Vè
1.       Vị trí địa lý và quá trình phát hiện:
Di tích Đầu Vè thuộc xóm Trại Nam Sơn, thôn Lại Đà, xã Đông Hội, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. Đây là một trong nhiều di tích khảo cổ học lịch sử phân bố ven sông Đuống đã được trường ĐHKHXH & NV, ĐHQG Hà Nội phát hiện những năm gần đây.
Di tích Đầu Vè nằm trên phần ruộng lúa có diện tích khoảng 100.000m2, sát chân đê sông Đuống có toạ độ N 21004'34" và E 105052'60".
Di tích này đã được khai quật lần I với tổng diện tích 34m2 vào tháng 1 năm 2008. Kết quả đã phát hiện hai lớp văn hóa có niên đại thế kỷ VII-X (lớp dưới) và Lý Trần (lớp trên) (Hán Văn Khẩn và nnk 2008).
Khai quật lần II vào tháng 12 năm 2009: 01 hố khai quật với tổng diện tích 38m2 đã được mở và chia làm hai ô a, b, giữa hai ô có một bờ khống chế rộng 1m. Sau khi phát hiện mộ (M1), hố được mở thêm 2m2 tại bờ Bắc sát góc B.
2. Kết quả khai quật lần II
2.1. Địa tầng
Ngoài lớp đất canh tác, tầng văn hoá dày từ 1,2 đến 1,7m gồm 3 lớp văn hóa - lớp văn hoá thế kỷ IX – X; lớp văn hoá TK XIII – XIV và lớp văn hoá TK XV - đầu TK XVII.
Các lớp văn hoá có diện phân bố không đều và độ dày mỏng khác nhau. Hiện tượng xáo trộn cục bộ diễn ra phổ biến tại di tích, tạo ra sự phân bố không đều của di tích và di vật qua các thời kỳ lịch sử. Theo chúng tôi tại khu vực khai quật đã từng có 2 đợt san bạt lớn. Đợt san bạt đầu tiên diễn ra vào thời Trần khoảng thế kỷ XIII – XIV và đã làm xáo trộn đáng kể lớp văn hoá thế kỷ IX – X. Đợt san bạt thứ 2 vào khoảng thế kỷ XV – đầu TK XVII đã làm xáo trộn cả tầng văn hoá của các lớp cư dân TK IX – X và tầng văn hóa của cư dân TK XIII – XIV, trong đó tầng văn hoá TK XIII – XIV do nằm bên trên nên bị xáo trộn mạnh hơn
2.2. Di tích (features)
Phát hiện di tích cọc tre, các di tích dạng hố, cụm ngói, hố rác bếp. Đặc biệt đã phát hiện 1 mộ táng. Mộ táng xuất lộ ở độ sâu 213,5cm so với cos 0. Di cốt không còn nguyên vẹn, mộ bị một hố đào thời Lê cắt vào nên bị mất hoàn toàn phần thân trên, chỉ còn lại một ít xương chi dưới với tình trạng mủn nát, dựa vào tư thế xương có thể thấy hướng mộ là hướng Đông – quay ra sông Đuống, bên cạnh di cốt phía gần đầu có một chồng tiền đồng. Trong số tiền đồng này có 09 đồng khá nguyên và có niên đại thời Tống thế kỷ XI – XII. Niên đại sớm nhất là Hoàng Tống thông bảo (đúc năm 1039), muộn nhất là Chính Hòa thông bảo (1111 - 1118) và Tuyên Hòa thông bảo (1100 - 1125). Có một số mảnh gốm niên đại IX - X, những mảnh gốm này có thể bị lẫn trong quá trình đào huyệt mộ. Dựa vào niên đại của các đồng tiền và diễn biến tầng văn hóa, chúng tôi cho rằng mộ này có niên đại khoảng thế kỷ XII - XIV.
 2.3. Di vật:
Hiện vật có các loại như gốm men, vật liệu xây dựng, trang trí kiến trúc, tiền đồng, tượng đất nung…có niên đại từ thế kỷ VII đến thế kỷ XII.
Bên cạnh hiện vật có nguồn gốc bản địa, trong sưu tập hiện vật Đầu Vè còn có khá nhiều đồ gốm men, sành và tiền đồng có nguồn gốc Trung Hoa.
Ngoài ra, trong quá trình khảo sát và khai quật Đầu Vè chúng tôi đã phát hiện một số hiện vật khác như bàn tán thuốc bằng đá, bàn mài sa thạch, mảnh bao nung, mảnh ống lò luyện sắt, xỉ sắt, quặng sắt và một số hiện vật sắt đã bị han rỉ, mảnh xương, hạt chuỗi xương.
Nhận xét
- Đợt khai quật lần 2 so với đợt khai quật lần 1 đã làm được rõ thêm diễn biến tầng văn hoá, độ dày các lớp văn hoá, đồng thời lý giải được các hiện tượng xáo trộn cục bộ ở di tích là nguyên nhân gây nên sự có mặt của hiện vật sớm muộn trong cùng một lớp đào.
- Thực tế khai quật lần này đã cho chúng ta thấy tính chất phức tạp về diễn biến văn hóa và mức độ xáo trộn địa tầng của loại di tích cư trú khảo cổ học lịch sử kiểu Đầu Vè. Điều này đòi hỏi phải tìm hiểu đầy đủ những điều kiện khách quan (tự nhiên, sinh thái) và chủ quan (hoạt động của con người) đã tác động tới sự biến đổi của di tích để áp dụng phương cách khai quật hợp lý.

 

 
 
Địa chỉ: Tầng 3-4 Nhà D - 336 Nguyễn Trãi - Thanh Xuân - Hà Nội
Điện thoại: 04. 3 5589477 / Email:baotangnhanhoc@yahoo.com